نگاهی بر ویژگیهای DNS در ویندوز سرور 2008

همه دوستانی که در زمینه شبکه فعالیت می کنند با DNS یا همان Domain Naming System به خوبی آشنایی دارند و به خوبی می دانند که DNS ، این ستون قدرتمند شبکه ،دارای اهمیت به سزایی می باشد. با این حال به خدمت دوستان تازه وارد به عرصه ی شبکه های کامپیوتری عرض می کنم که DNS سیستمی است که ( در حالت خیلی ساده ) وظیفه ی تبدیل نام به IP و IP به نام را بر عهده دارد.درواقع با توجه به اینکه کلیه تعاملات در شبکه به وسیله IP ها انجام می شود و ذهن آدمی ( با بیشمار دغدغه ای که دارد ) نمی تواند IP مربوط به هر سایت با کامپیوتری را در شبکه از بر داشته باشد،از اینرو DNS با تبدیل نام به IP و IP به نام،امکان سیر در شبکه و اینترنت را برای ما آسان کرده است. البته این یکی از ساده ترین وظایفی است که DNS در شبکه انجام می دهد. با مطالعه هرچه بیشتر در مورد این ستون قدرتمند شبکه متوجه می شوید که بدون DNS ،بیشتر فرآیندها موجودیت خود را از دست می دهند و نبود آن موجب فلج شدن برخی از سرویس ها و چرخه ها در شبکه می شود.دوست عزیز جناب مهندس صادقی جم در دو مقاله زیر به معرفی DNS نیز پرداخته اند:

    مفاهیم DNS
    پشت صحنه DNS



DNS از یک ساختار سلسله مراتبی پیروی می کند و در شبکه ها (مثلا شبکه جهانی اینترنت ) از پروتکل TCP/IP جهت نامگذاری سرویس ها و کامپیوترها استفاده می کند.بسیاری از کاربران به خاطر سپردن اسامی خودمانی و صمیمی برایشان از به خاطر بودن اسامی تخصصی و غیرمتعارفی که زیاد با آن اسامی سروکار ندارند ،راحت تر است.به همین دلیل انتخاب برخی از اسامی ( مانند ایمیل و نام های کامپیوتر ها ) برعهده کاربران قرار گرفته است و DNS مسئولیت تبدیل این اسامی و اسامی برخی از سرویسها به IP های متناظر با آنها را بر عهده گرفته است. نقش DNS سرور درویندوز سرور 2008،از پروتکل های استاندارد DNS پیروی می کند و با ساختار اکتیودایرکتوری یا AD DS و دیگر قابلیت های امنیتی ( مانند برخی از قابلیت های بروز رسانی داینامیک و امن بعضی از رکوردهای امنیتی DNS ) و شبکه ای ویندوز یکپارچه می شود. به طبع به دلیل نقش مهم و انکارناپذیر DNS این سرور برای اجرای بی عیب و نقص وظایف خود باید دارای ویژگی ها و امکانات به خصوصی باشد،برخی از امکاناتی که DNS ارائه می دهد عبارتند از :

    DNS Server ها از RFC ها پیروی می کنند
    سازگاری و قابلیت اجرا شدن با DNS Server های دیگر
    نصب و پیاده سازی همزمان AD DS با DNS Server
    ذخیره سازی DNS Zone ها در AD DS یا Application Directory Partition
    Conditional Forwarder یا هدایت شرطی درخواست ها
    Stub Zones
    افزایش امکانات امنیتی DNS
    یکپارچگی با دیگر سرویسهای شبکه ای مایکروسافت
    افزایش سهولت در مدیریت
    پشتیبانی کردن از پروتکلهای به روز رسانی داینامیک RFC
    پشتیبانی از Zone Transferها به صورت Incremental در بین سرورها
    Single-label Host-name resolution without WINS


DNS Server ها از RFC ها پیروی می کنند
در ایتدا بهتر است بگویم RFC دقیقا چیست؟ مستنداتRFC یا Request For Comments بیش از 30 سال است که در اینترنت مورد استفاده قرار می گیرند.محققان دانشگاهی برای دریافتن و فهمیدن بازخورد افراد از تکنولوژی های جدید اینترنت،مستندات RFC را منتشر کردند.بیشتر تکنولوژی های شبکه مانند IP و Ethernet توسط RFC ها مستند شده اند.اولین RFC تحت عنوان RFC1 در آپریل 1969 منتشر شد. DNS نیز یک پروتکل باز است که توسط مجموعه ای از RFC ها استاندارد شده است.مایکروسافت هم از این معیارها حمایت و پشتیبانی می کند .

سازگاری و قابلیت اجرا شدن با DNS Server های دیگر
دوستان مایکروسافتی به خوبی می دانند که مایکروسافت همیشه از محصولات خود ( ولو اینکه قدیمی و از کار افتاده باشند ) حمایت و پشتیبانی می کند. DNS از این امر مستثنی نمی باشد با توجه به اینکه DNS Server ویندوز سرور 2008 ، براساس RFC تعریف شده است ،اما می تواند از داده ها و قالب رکوردهای منابع اطلاعاتی دیگر DNS های استاندارد استفاده و با آنها کار کند.DNS حتی می تواند با BIND نیز به خوبی و به طور هماهنگی فعالیت داشته باشد.( Berkeley Internet Name Domain (BIND در واقع نرم افزاری قدیمی است که در سال 1980 در دانشگاه کالیفرنیا در بریکلی ساخته شده است.این نرم افزار دارای مجموعه پروتکل های DNS برای پاسخگویی به درخواست های تبدیل نام به IP و برعکس می باشد و دارای ساختاری flat می باشد .

نصب و پیاده سازی همزمان AD DS با DNS Server
DNS Server و Active Directory Domain Services یا همان Domain Controller امروزی ،باید با هم و در کنار هم نصب و پیاده سازی شوند.AD DS برای اینکه بتواند فعالیت داشته باشد باید سرویس و نقش DNS را در کنار خود داشته باشد ( همانطور که می دانید برای نصب دومین کنترلر باید ابتدا DNS Server نصب شود ).دلیل این امر بدیهی است چرا که دومین کنترلر برای تعیین محل هر کدام از کامپیوترهای خود در شبکه و اکتیودایرکتوری نیازمند مدیریت DNS است که از طریق آن بتواند به کلیه کامپیوترها و دستگاه های شبکه IP بخصوصی اختصاص دهد و عملیات تبدیل نام به IP و IP به نام را انجام دهد و میان دومین کنترلر جاری و دیگر دومین کنترلرهای موجود یکسان سازی اطلاعات یا همان Replication انجام دهد.شما می توانید از دیگر ساختارهای DNS برای پشتیبانی از AD DS استفاده کنید،اگرچه تصمیم به بکارگیری از ساختارهای قدیمی تر DNS را داشتید،حتما مسائل مربوط به DNS interoperability را نیز در نظر بگیرید.

ذخیره سازی DNS Zone ها در AD DS یا Application Directory Partition
DNS Zone ها می توانند در دومین یا Application Directory Partition های مربوط به AD DS ذخیره شوند.Application Directory Partition از مجموعه داده ها و اطلاعاتی تشکیل شده است که به منظور انجام عمل replication در آن قرار می گیرند.شما می توانید مشخص کنید که در کدامیک از Application Directory Partition ، DNS Zone ها می توانند ذخیره شوند و در نتیجه مجموعه ای از دومین کنترلرها بین داده های کدامیک از Zone ها replicate خواهند شد.و در نهایتDNS Server دارای دوApplication Directory Partition جهت ذخیره سازی Zone ها و انجام یک Replication استاندارد میباشد: DomainDnsZone و ForestDnsZone

Conditional Forwarder یا هدایت شرطی درخواست ها
از دیگرامکاناتی که سرویس DNS Server ارائه می دهد Conditional Forwarders ها می باشد.DNS Server با ارائه این امکان ، قابلیت انجام عملیات مربوط به Standard Forwarders را توسعه داده است.Conditional Forwarder یک DNS Server در شبکه است که Queryهای را براساس DNS Domain name موجود در query به DNS مناسب هدایت می کند.به عنوان مثال شما می توانید DNS سروری طراحی کنید که همه ی query هایی که دریافت می کند و با ITPRO.ir تمام می شوند را به یک DNS خاص یا مجموعه ای از DNS سرورها ارسال کند. برای مطالعه بیشتر در زمینه Conditional Forwarder ها می توانید به مقاله تشریح مفاهیم Forwarder و Conditional Forwarding در DNS و شیوه پیاده سازی آنها در DNS سرور مراجعه کنید.

Stub Zones
یکی از انواع Zone را که به Stub Zone معروف است، DNS ساپورت می کند،Stub Zone کپی است از یک Zoneی که رکوردهای موردنیاز برای شناسایی و احرازهویت DNS Server های معتبر به Zone را در بر دارد.Stub zone یک DNS Server ی را که دارای آپدیتهای یک Parent Zone با DNS Serverهای معتبر برای childهای آن Parent Zone است را در خود نگه میدارد.این باعث بالا رفتن راندمان DNS سرور می شود.

افزایش امکانات امنیتی DNS
DNS امکان مدیریت امنیتی برای Server Service ، DNS Client Service و DNS data را فراهم می کند .

یکپارچگی با دیگر سرویسهای شبکه ای مایکروسافت
سرویس DNS Server بین دیگر سرویس ها یکپارچگی ایجاد می کند و دارای یک سری Features در بین دیگر Featuresهایی است که در RFC ها مشخص شده اند.این Featureها شامل یکپارچگی با سرویسهای AD DS،Windows Internet Name Service (WINS) و Dynamic Host Configuration Protocol (DHCP) میباشد.

افزایش سهولت در مدیریت
DNS Manager یا DNS snap-in در Microsoft Management Console(MMC) با ارائه ی واسط گرافیکی کاربری (GUI)امکان مدیریت سرویس DNS Server را آسانتر کرده است.همچنین Configuration Wizard های مختلفی وجود دارند که وظایف مدیریتی برای سرورها را ایجاد میکنند.به علاوه ابزارهای زیادی وجود دارند که به شما در مدیریت و پشتیبانی هرچه بهتر و بیشتر DNS Server و کلاینتها در شبکه کمک میکنند.

پشتیبانی کردن از پروتکلهای به روز رسانی داینامیک RFC
سرویس DNS Server کلاینتها را قادر می سازد که به صورت داینامیکی Resource Record هارا براساس پروتکلهای بروزرسانی داینامیک (RFC 2136) ، آپدیت نماید. این امکان مدیریت DNS را ارتقاء می دهد و زمان لازم برای به روز رسانی این رکوردها به صورت دستی را کاهش می دهد.کامپیوترها سرویس DNS Client را که به وسیله آن می توانند نام و IP آدرسهای خود را به صورت داینامیکی ثبت کنند ،اجرا می کنند.

پشتیبانی از Zone Transferها به صورت Incremental در بین سرورها
DNS Server هایی که داده ها و فایلهای DNS را ذخیره میکنند از Zone Transfer جهت Replicate کردن اطلاعات خود استفاده میکنند.در برخی موارد که تنها قسمتی از Zone مورد نظر با دومین ویا دومین کنترلرهای دیگر Replicate نشده است، سرویس DNS Server از Incremental Zone Transfer جهت Replicate کردن آن قسمت از Zone استفاده میکند، که این امر باعث آزاد نگه داشته شدن پهنای باند میشود.

Single-label Host-name resolution without WINS
Single-label nameها ،اسامی هستند که شامل دومین والد یا Parent Domain نمیشوند ( مثل .com ).سرویس DNS Server یک Zoneی تحت عنوان GlobalNames را که این Single-label name ها نگهداری میکند ،ساپورت میکند.در شبکه ها استفاده از WINS دیگر یک option نمی باشد از اینرو GlobalName Zone با ارائه این قابلیت مدیریت این سرورهای محدود با IP آدرسهای fix شده را امکانپذیر میکند.

تشریح مفاهیم Forwarder و Conditional Forwarding در DNS و شیوه پیاده سازی آنها در DNS سرور

در این مقاله قصد داریم که پیرامون مبحث Forward یا هدایت درخواستها به وسیله DNS به صورت جامع صحبت کنیم. همانطور که می دانید هر DNS سرور بهنگام دریافت یک Query یک سری مراحل را برای یافتن آدرس مورد نظر طی می کند. دوستان من در این سایت به بررسی جز به جز این مراحل پرداخته اند . امید دارم که قبل از خواندن این مقاله حتما مقالات در خصوص مبحث DNS مطالعه نمایید. ما نیز در اینجا روندی که DNS برای پاسخ به این Query ها طی می کند را به صورت مختصر توضیح خواهیم داد .با یک مثال به توضیح روند کاری DNS می پردازیم : اگر کاربری قصد بازدید از سایت www.itpro.ir را داشته باشد ابتدا بررسی می کند که آیا قبلا به این سایت مراجعه کرده و IP آدرس در Cache سیستم وجودارد یا خیر ؟ اگر IP آدرس مورد نظر یافت نشد Host file سیستم بررسی می شود و در صورت نیافتن آدرس درخواست برای DNS سرور ارسال می شود بنابراین هر DNS Server پس از دریافت یک Query برای یافتن یک آدرس ابتدا در اطلاعات سیستم خود یا به اصطلاح اطلاعات محلی خود به ترتیبی که بیان می شود در جهت یافتن آدرس IP مورد نظر جستجو می کند :

    Zone
    Cache
    اگر تا به این مرحله جواب Query دریافتی پیدا نشد درخواست را برای یک سرور دیگر Forward یا هدایت می کند (که در این مقاله ما به تشریح کامل چگونگی عملیات Forward خواهیم پرداخت )
    اگر DNS به کمک Forwarder نیز موفق به یافتن جواب نشد درخواست را برای Root Hint ها (یا همان سرور های ریشه )ارسال خواهد کرد.


تعریف FORWARDER یا هدایت کننده
Forwarder در واقع DNS سروری در شبکه است که به گونه ای تنظیم شده تا Query هایی که در DNS سرور داخل شبکه،جوابی برای آنها یافت نمیشود را برای آدرس های IP یا سرورهای DNS سرور خارج از شبکه ارسال کند.

وقتی DNS Server یک Query را برای Forwarder ارسال می کند ، در واقع یک فرآیند رفت و برگشت پرسش و پاسخ صورت می گیرد که این فرآیند با ارسال مکرر Query ها در حالت استاندارد ، توسط DNS Server به DNS سرور های دیگر برای رسیدن به هدف اصلی که همان پیدا کردن آدرس IP مقصد است انجام می شود ، در اصطلاح به این فرآیند رفت و برگشت Recursion نیز گفته می شود.در ساختار DNS به فرآیند ارجاع یک نام مثل www.Itpro.ir به IP مربو طه اش اصطلاحا Name Resolution گویند.) هدف DNS در نهایت یافتن IP متناظر با بخش هاست یک آدرس است.) در اینجا DNS سرور مانند یک دفترچه تلفن برای اینترنت عمل می کند که در آن Host Name ها برابر با IP متناظرشان قرار گرفته می شود ویا بالعکس.

میتوان چنین برداشت کرد که با طراحی و در نظر گرفتن یک DNS سرور در یک سازمان یا یک شبکه داخلی بعنوان Forwarder، آن DNS سرور را برای رسیدگی به ترافیک های خارج از سازمان در نظر گرفته ایم .که موجب کاهش ترافیک های اینترنتی در مقابل DNS سرور میشود. یک Forwarder مجموعه ای از اطلاعات DNS های خارجی را در قالب یک cache بزرگ گردآوری میکند بدین معنی که forwarder پاسخ هر Query ای که دریافت کرده را Cache میکند.زیرا باید پاسخ گوی تمامی Queryهای در یافتی از سراسر یک شبکه باشد.بنابراین Forwarder قادر به پاسخ گویی به مجموعه ای از درخواستها به کمک این اطلاعات موجود در کش خود در بازه ی زمانی محدودی خواهد بود. همانگونه که پیشتر ذکر شد این شرایط، ترافیک اینترنت بر روی شبکه و زمان پاسخ به کلاینتها را توسط DNS به حداقل میرساند.

از forwarder برای مدیریت ترافیک ایجاد شده برای DNS سرور ،میان اینترنت و شبکه داخلی یک سازمان نیز استفاده میکنیم .ساختار فایروال در شبکه تنها اجازه ارتباط یک DNS سرور با محیط بیرون و اینترنت را صادر میکند ،بنابراین برای سایر DNS سرور های موجود در شبکه تعیین میکنیم که اگر برای Query دریافتی به کمک اطلاعات لوکال خود پاسخی نیافتند ، درخواست خود را برای DNS سروری که نقش Forwarder را در سازمان ایفا میکند ،ارسال کنند.

مراحل انجام عملیات Forwarding در DNS سرور
همانگونه که میدانیم برای پیاده سازی یک DNS سرور بعنوان Forwarder ، باید لیستی از IP های DNS سرورها ی خارجی را فراهم آوریم که طبق این لیست DNS سرور تشخیص خواهد داد که از کدام آی پی میتواند برای یافتن جواب استفاده کند.پس از اینکه DNS سرور یک Query را برای forwarder ارسال کرد ،فرآیند مقایسه آغاز میشود و درخواست ارسالی با اولین آدرس، مقایسه شده و DNS یک بازه زمانی کوتاه را برای دریافت پاسخ از Forwarder منتظر میماند و اگر جواب حاصل نشد ،فرایند مقایسه با IP آدرس بعدی تکرار میشود واین روند تا زمان دریافت جواب مورد نظر از Forwarder ادامه می یابد تا به جواب صحیح و نهایی برسد.

برای روند جست و جوی DNS در حالت عادی یک بازه زمانی برای ارسال درخواست کلاینت و دریافت پاسخ از سرور در نظر گرفته شده است که به آن Round Trip Time یا RTT می گویند باید در نظر داشته باشیم که لیست IP های موجود در Forwarder ، بر اساس RTT مرتب نشده اند و باید بصورت دستی اولویت IP ها را بر حسب RTT تغییر دهیم .

پیاده سازی یک DNS server بعنوان Forwarder
از حداقل ملزومات ایجاد یک forwarder این است که کاربر بایستی عضو Administrator group باشد. در اولین قدم برای ایجاد و راه اندازی یک DNS server بعنوان forwarder عبارت dnsmgmt.msc را در قسمت Run تایپ می کنیم تا کنسول DNS manager برای ما نمایش داده شود ویا برای مشاهده این کنسول می توانیم از مسیر زیر استفاده کنیم:

Start => Administrative tools => DNS


در این کنسول روی نام سرور کلیک می کنیم ومطابق تصویر روی forwarder راست کلیک کرده و properties می گیریم. در تب forwarder می توانیم تنظیمات لازم را انجام دهیم.

پس از کلیک روی گزینه Edit باید IP مربوط به domain Name مورد نظر را وارد کنیم .

میتوان با مارک دار کردن گزینه مشخص شده در تصویر برای DNS سرور تعیین کرد که اگر موفق به دریافت جواب از forwarder نشد درخواست را به Root hint ها ارسال کند.
هدایت Query ها بصورت شرطی یا Conditional Forwarding
Conditional در لغت ،به معنی شرط هست و مثلا اگر درخواستی برای رجوع به آدرس webmail.itpro.ir توسط کلاینت ارسال شد ،DNS این درخواست را مستقیما به IP مربوطه اش ارجاع می دهد.در واقع می توان با استفاده از قابلیتی بنام Conditional forwarder درخواست را برای یک Domain Name خاص ارسال کرد.

مراحل انجام عملیات Forwarding Conditional در DNS سرور
همانگونه که می دانیم وقتی که DNS Client یک Query برای DNS سرور ارسال می کند DNS ابتدا به جستجو در حافظه ی Cache خود و Host File ها و zone ها می پردازد و در صورت عدم یافتن جواب مناسب ،در صورتیکه DNS Server بعنوان یک Conditional forwarder تعیین شده باشد ، domain Name مورد نظرِ Query را روی IP آدرسی که در ساختار Conditional forwarder برای آن در نظر گرفته شده است ،می فرستد. به بیان ساده ،ما در یک Conditional forwarder یک FQDN خاص و DNS سروری که IP مربوطه آن نام را در بر دارد مشخص و تعیین می کنیم، تا درخواست هر کاربری که قصد مراجعه به آن FQDN را داشت، بطور مستقیم به آن آدرس ، ارجاع داده شود.(این همان تعیین شرط است) و نسبت به forwarder، شرایط بهتری را برای یافتن پاسخ، در حالت forward کردن کلیه درخواستها فراهم می کند و نیز از اولویت بالاتری نسبت به forwarder برخوردار است . با مشخص کردن Domain Name برای DNS سروری که باید Query را ارسال کند و تعیین یک یا چند آی پی آدرس برای Domain Name هایی که در نظر گرفته ایم می توان تنظیمات مربوط به Conditional forwarder را انجام داد.
شیوه پیاده سازی یک DNS server بعنوان Conditional forwarder
برای ایجاد یک Conditional forwarder نیز همانند ایجاد forwarder ، وارد کنسول DNS manager میشویم روی Conditional forwarder مطابق تصویر راست کلیک کرده و عبارت New Conditional forwarder را انتخاب می کنیم.در صفحه باز شده آدرس مورد نظر و IP مربوط به DNS سروری که باید برای یافتن جواب به آن رجوع شود را وارد می کنیم.

تذکر: باید در نظر داشت که نمیتوان Domain Name ای که zone آن در DNS server موجود است را برای Conditional forwarder. تعیین کرد.

از Conditional forwarder میتوان برای برقرار کردن ارتباط میان ساختار Name space های خصوصی با یکدیگر که جز DNS Name spaceهای موجود در اینترنت محسوب نمیشوند نیز استفاده کرد.(Name space به ساختار سلسله مراتبی در نظر گرفته شده برای یک اسم FQDN که بترتیب در بر دارنده بخشهایی چون Roottopsecond level domain و host میباشد اطلاق می گردد). اینگونه Name space ها می توانند در بردارنده ساختار سلسله مراتبی از ادغام چند سازمان و یا شرکت باشند. برای بهتر روشن شدن قضیه دو Name space دو شرکت مجزا را در نظر می گیریم،و برای DNS سرورهایِ ساختار Name space اول تعیین می کنیم که Query های خود را برای DNS سرورهای معتبر درساختارName space دوم ارسال کنند، در اینجا Conditional forwarder کمک خواهد کرد تا فرآیند Name Resolution میان این دو Name space بدون کمک گرفتن از عملیات recursion در DNS Name space موجود درمحیط اینترنت انجام گیرد.این شرایط Name Resolution را افزایش داده و مانع انجام recursion توسط DNS سرور با root های داخلی برای جست و جوی Name space های مختلف موجود در شبکه میشود.

این نکته را نیز باید در نظر داشته باشیم که DNS سرور نمی تواند یک Query را برای Domain Name موجود در zone های خود ارسال کند. ،بعنوان مثال DNS سرور برای zone موجود با نام Itpro.ir قادر به ارسال Query خود برای نام دومین Itpro.ir نخواهد بود و DNS سرور Itpro.ir میتواند Query ها را برای DNS Name هایی که مثلا با Example.Itpro.ir خاتمه می یابند ارسال کند.البته اگر Example.Itpro.ir به DNS سرور های دیگر delegate شده باشد.

اهمیت طول domain Name در Conditional forwarder
فرض را بر این می گذاریم که دو Conditional forwarder برای دو سرور متفاوت با نامهای Itpro.ir و example.Itpro.ir داریم. حال یک Query با محتوای network.example.Itpro.ir برای forwarder ارسال می شود. و تنها برای دو دومینConditional forwarder تعیین شده است. که هر دوی آنها به Itpro.ir ختم شده اند،بنابراین درخواست را برای IP دومینی که نام آن به درخواست موجود در Query نزدیکتر است یعنی example.Itpro.irارسال می کند تا سریعتر به جواب برسد.(با این فرض که در این دومین DNS ای موجود است که می تواند درخواست را به سرور اصلی و مورد نظر برای Query ارجاع دهد)

10 مفهومی که هر مدیر شبکه باید آنها را بداند

. DNS Lookup

domain naming system (DNS یکی از اساس های زیرسازی شبکه است . کار DNS تبدیل آدرس های IP به نام و همچنین تبدیل نام به آدرس های IP می باشد که به ترتیب به آنها forward و reverse نیز می گویند . بنباراین زمانی که شما قصد ورود به سایتی مانند www.itpro.ir را بدون داشتن DNS داشته باشد ، آنگاه نام نمی تواند به IP تبدیل بشود و شما هم نمی توانید سایت مورد نظرتان را مشاهده کنید . بنابراین ، اگر DNS سرور برای کاربران نتوانست کار بکند به همچین مشکلی بر میخوریم.DNS را یا با روش دستی یا به صورت اتوماتیک توسط DHCP می توان آدرس IP داد. اگر شما دستور IPCONFIG /ALL را درون ویندوزتان بزنید ، می توانید IP اعمال شده به DNS تان را مشاهده کنید.

با Ping گرفتن از هر آدرس اینترنتی ، می توانید دامینی که به ما سرویس می دهد و IP سایت مورد نظرمان را به ما می دهد را مشاهده کنیم .

2. Ethernet و ARP

Ethernet یک پروتکل است که برای local area network (LAN) استفاده می شود . شما در واقع زمانی که از یک کارت شبکه Ethernet که به کال کشی Ethrnet متصل است استفاده کنید ، می توانید مرتبا با هر یک از کامپیوتر های درون شبکه ارتباطتان را برقرار کنید که اصطلاحا به این کار Switch کردن می گویند. پس بدون اتصال کار تهای شبکه به کابل ها و Switch کردن آنها به یکدیگر ، هیچ کاری را نمی توان انجام داد.MAC Adressها یا همان آدرس های فیزیکی یک رشته آدرس منحصر به فرد است که برای هر Device اترنت تعریف شده است و باز هم می گوییم که منحصر به فرد است. ARP) address resolution protocol) پروتکلی است که آدرس های MAC مربوط به Ethernet ها را به آدرس های IP تبدیل می کند. زمانی که شما یک سایت را درخواست می کنید ، از DNS می توانید IP سایت را دریافت کنید به شرطی که DNS Lookup که در مرحله 1 آن را توضیح دادیم ، مشکلی نداشته باشد. MAC Adress را می توان درون شکل تحت عنوان Physical address مشاهده کرد .

3. IP Addressing و Subnetting

هر کامپیوتر که درون شبکه است باید یک آدرس منحصر به فرد برای شبکه ای که در آن قرار دارد ، داشته باشد. که این آدرس درون لایه ۳ آن شبکه ذخیره می گردد ، که به آن IP Address می گویند . و همچنین آدرس های IP دارای 4 قسمت جداگانه هستند مانند 1.1.1.1 . اکثر کامپیوترها نیز ، آدرس های IP ، subnet mask ، default gateway و DNSسرور هایشان را از DHCPسرور می گیرند . البته ، برای دریافت این اطلاعات ، کامپیوترها باید به شبکه متصل باشد ( کارت شبکه کامپیوتر به Switch شبکه متصل باشد ) و همچنین کامپیوترها باید برای DHCP سرور نیز پیکربندی شده باشند . شما می توانید آدرس IP کامپیوترتان را با زدن دستور IPCONFIG /ALL همانند

همچنین شما می توانید متوجه شوید که آدرس IPتان را از DHCP گرفته اید یا خیر.که اگر جلوی DHCP Enabled نیز Yes باشد ، یعنی IP را از DHCP دریافت کرده است و اما اگر No باشد ، یعنی IP را از DHCP دریافت نکرده است .

آدرس های IP که سر جمع نیز یک بلوک بزرگ را ایجاد می کنند ، بهتر است آنها را به بلوک های کوچکتر تقسیم کنیم که به این عملیات IP subnetting گفته می شود. همچنین ما در اینجا قصد یاد دادن عملیات Subnetting را به شما نداریم و شما هم نیازی نیست که این کار را انجام بدهید ، زیرا می توانید با دانلود یکی از نرم افزارهایی که در اینترنت وجود دارند به راحتی عملیات IP Subnetting را به آنها واگذار مرد.


4. Default Getaway

default gateway را درون شکل برایتان به نمایش گذاشته ایم . default gateway نیز برای صدا کردن کامپیوترهایی که در شبکه LAN ما وجود ندارند به کار می رود . و به عبارتی default gateway نیز همان Router شبکه خودمان است . بنابراین اگر آدرس default gateway نداشته باشد ، شما نمی توانید به کامپیوتر های دیگر که خارج از شبکه شما هستند ، متصل شوید (مگر اینکه از Proxy Server استفاده کنید) . برای مشاهده کردن Default Getaway باید ایتدا درون RUN دستور NCPA.cpl را نوشته و روی کانکشنتان راست کلیک و گزینه Status و بعد از منوی باز شده گزینه Details را بزنید.

5. NAT و آدرس های IP خصوصی

امروزه اکثر شبکه های LAN نیز از آدرس های IP خصوصی که اصطلاحا به آن Private IP addressing گفته می شود ، استفاده می کنند. و همچنین طبق استاندارد های خاصی می توان این Private IP addressing را توسط (NAT (network address translation به آدرس های معتبر یا به عبارتی public IP تبدیل کرد . آدرس های private IP همیشه با 192.168.0.0 یا 172.16.0.0 تا 172.31.0.0 یا 10.0.0.0 (0 ها را هر عددی می توان در نظر گرفت ) شروع می شوند . در شکل پایین شما می توانید مشاهده کنید که ما از آدرس های private IP استفاده می کنیم زیرا IP کامپیوتر با 192.168 آغاز شده. و در ضمن می توان از NAT برای Router ، wireless ، firewall و دستگاه های switch استفاده کرد تا IP عمومی را از طریق ISP که از اینترنت به آنها اعمال می شود را دریافت نمایند.یعنی NAT ، آدرس عومی را از ISP دریافت می کند و به دستگاه های بالا که ذکر کردیم می دهد.

6. Firewall ها
حفاظت از شبکه تان در مقابل حمله های مخرب را Firewall گویند . Firewallها دو دسته هستند که یکی از آنها Firewall نرم افزاری و دیگری هم Firewall سخت افزاری می باشد. شما می توانید Firewall نرم افزاری را روی ویندوز کامپیوتر یا روی سرور نیز نصب کنید و از آن استفاده کنید. و همچنین Firewall سخت افزاری را روی بعضی از لوازم اختصاصی یا روی Routerتان قرار دهید . شما می توانید Firewallها به عنوان یک پلیس ترافیک استفاده کنید که می توانند سیاست های خاصی را استفاده کنند ، مانند اینکه بعضی از درخواست ها را اجازه عبور بدهند و ... برای اطلاعات بیشتر می توانید لینک های زیر را بخوانید.

تکنولوژی های فایروال
مقایسه ی ویژگیهای فایروالهای مختلف
فایروال ویندوز Seven
فایروال Firewall چیست و چگونه کار می کند ؟

7. LAN و WAN

local area network (LAN شما ، معمولا درون ساختمانتان ایجاد شده است که ممکن است حتی یک Subnet هم نداشته باشد . LAN نیز توسط Switchهای Ethernet ایجاد (متصل) می شوند که در LAN نیازی به Router برای انجام ارتباطات نمی باشد. پس این را همیشه به یاد داشته باشید که LAN همان شبکه محلی است.wide area network (WAN شما یک شبکه بزرگ است که LAN شما نیز به آن متصل است .مثالی که برای آن می توان زد اینرنت است ، که اینرنت یک WAN بسیار بزرگ جهانی است. WANها نیز در محدوده شهر ها ، ایالت ها ، کشور ها و قاره ها کار می کنند و همچنین برای WAN باید از Router برای اتصال استفاده کرد.

8. Routerها

Routerها برای مسیر یابی و هدایت بین Subnetهای مختلف به کار می روند . Router در لایه سوم مدل OSI کار می کند . به طور معمول ، Router برای مسیریابی از LAN به WAN به کار می رود اما برای شرکت های بسیار بزرگ یا دانشگاه ها و ... از Router برای مسیریابی بین Subnet های IP های مختلف در همان شبکه LANشان استفاده می شود.شما می توانید در شبکه های کوچک خانگیتان از Router به عنوان یک Firewall ، Access Point و ... استفاده کنید .


9. Switcheها

Switcheها در لایه دوم مدل OSI فعالیت می کنند و برای اتصال تمام دستگاه ها به LAN به کار می رود. کارایی Switcheها برای تعویض فریم های ارسالی بر اساس MAC Address مقصد است . در ضمن Switcheها دارای اندازه های متفاوت هستند ، یعنی بنا به استفده هایشان دارای کوچکترین اندازه تا بزگترین اندازه هستند.--

10. مدل مرجع OSI :

برای آشنایی کامل با این مدل پیشنهاد می کنم مقاله هفت لایه OSI را با دقت مطالعه نمایید زیرا که قبلا مهندس نصیری در این باره انرژی زیادی گذاشته و زحمت را از سر ما کم کرده است.!!!

FSMO ها در ویندوز سرور قسمت دوم - انتقال و Seize کردن FSMO رول ها

در قسمت اول مقاله FSMOها ( FSMO ها و نحوه ی مشاهده ی آنها در Domain Controller )،به معرفی FSMO ها و وظیفه ی هر کدام از آنها در دومین کنترلر پرداختیم و اهمیت وجود آنها را توضیح و مورد بررسی قرار دادم.در این قسمت قصد دارم به نحوه ی انتقال FSMO ها از دومین یا سروری که بر روی آن قرار دارند به دومین یا سروری دیگر بپردازم و توضیح دهم که در صورتی که دومین حاوی FSMO ها ،Fail شود به چه صورت میتوانیم آنها را بر روی سروری دیگر بازگردانی و به عبارتی زنده کنیم . برای توضیح موارد فوق و تفهیم هرچه بهتر آن به شما دوستان عزیزم،سناریویی طراحی کرده ام: در این سناریو فرض کنید در مجموعه ای که مشغول هستید دو سرور وجو دارد:یک سرور اصلی یا PDC و یک سرور ثانویه دیگر با عنوان SDC که حاوی دومین کنترلر Additional میباشد.کلیه ی FSMO های بر روی سرور اصلی قرار دارد.در قسمت اول سناریو نحوه ی انتقال FSMO ها از سرور اصلی به ثانویه رو مورد بررسی قرار میدهم و در قسمت دوم فرض را براین میگزاریم که دومین کنترلر اصلی از کار می افتد یا سرور آن دچار مشکل میشود و ما باید FSMO ها را بر روی یک سرور دیگر زنده یا تعریف کنیم تا اکتیودایرکتوری بقای عمر دوباره خود را بازیابد !

نحوه ی انتقال FSMO ها از یک سرور یا دومین به سرور یا دومین دیگر

همانطور که در قسمت قبل بررسی کردیم ،به صورت کلی ما 5 رول داریم که 3 تای آنها Per Domian و 2 تای آنها Per Forest میباشند.نحوه ی مشاهده ی 5 رول را به شما دوستان در قسمت قبلی نشان دادم.حال میخواهیم FSMO ها را از سرور اصلی ( PDC ) به سرور ثانویه (SDC ) منتقل کنیم .برای انتقال FSMO ها از یک سرور به سروری دیگر 3 راه پیش رو دارید:

    روش اول:


راه اول این است که در سرور ثانویه و دومین ادیشنال لاگین کنید و مراحل لازم برای دیدن FSMO ها را دنبال کنید،سپس در پنجره ی زیر بر روی change کلیک کنیدو سپس گزینه ی yes را نتخاب کنید:

و در نهایت رول مورد نظر بر روی دومین کنترلر ثانویه قرار میگیرد:

و بدین ترتیب همین کار را برای دیگر رولها انجام خواهید داد.فقط برای دیدن رول Schema Master فراموش نکنید که ابتدا باید آن را ریجستر و سپس منتقل کرد.

    روش دوم:
در روش دوم برای انتقال FSMO ها ، در سرور اولیه یا همان دومین کنترلی که رولها بر روی آن قرار دارند ،لاگین کرده و در کنسول Active Directory Users and Computers بر روی دومین کنترلر اصلی راست کلیک کرده و گزینه Change Domain Controller رو انتخاب کنید و سپس دومین کنترلی که میخواهید رولها بر روی منتقل شود را انتخاب میکنید:
هم اکنون بر روی دومین کنترلر ثانویه قرار دارید:
حال روند همیشگی برای مشاهده FSMO های Per Domian را دنبال میکنیم،یعنی راست کلیک بر روی دومین کنترلر و انتخاب گزینه operation master :
حال کافی است برای انتقال FSMO ها از PDC.ITPRO به SDC.ITPRO بر روی گزینه change کلیک کنیدو سپس گزینه Yes را انتخاب کنید:
همینکار را برای دو رول دیگر نیز انجام دهید.در مورد Domain Naming Master نیز روند کار بهمین صورت است ( همانطور که میدانید برای مشاهده این رول باید به کنسول Active Directory Domains and Trusts مراجعه کنیدو برای مشاهده رول Schma Master ابتدا باید آن را ریجستر کرد و سپس بعد از مشاهده آن، همین مراحل را برای آن نیز هم دنبال کرد.
    روش سوم:
راه سوو و راه آخر استفاده از Command Line میباشد. برای اینکار از دستورات زیر به ترتیب باید پیروی کرد:

1-    Ntdsutil
2-    Roles
3-    Connections
4-    Conect to server “domain controller”

به جای domain controller نام دومین کنترلی رو مینویسیم که میخواهیم رولها را به روی آن منتقل کنیم که در سناریو ی ما این دومین کنترلر SDC میباشد.

5-    Quit
6-    Transfer domain naming master
7-    Transfer PDC
8-    Transfer infrastructure master
9-    Transfer schema master


و بدین ترتیب میتوانید کلیه رولها را به دومین کنترلر مورد نظرتان منتقل کنید.


نحوه ی Seize کردن FSMO ها:

حال به سراغ قسمت دوم سناریو ی خود میرویم.فرض کنید سرور حاوی کلیه رولهای FSMO ها بسوزد یا به دلیل برخی مشکلات دومین کنترلر آن از بین برود.در همچین مواردی شما با عکس زیر مواجه خواهید شد و به عنوان ادمین ممکن است دو دسته بر سر خود بزنید چرا که قطعا اکتیودایرکتوری شما نیز دچار مشکل شده است( البته در مواردی هم میتوان دستها را به روی آسمان بلند کرد :d )

Image


خوب نگران نباشید در اینجا ادمینی که کار خود را خیلی خوب بلد است نه دو دسته بر سر خود میکوبد و نه اینکه دستهایش ره رو به آسمان بلند میکند،بلکه در این موارد آستینهای خود را بالا میزند و شروع به انجام عملیات Seize میکند.با استفاده از فرمان Seize شما میتوانید کلیه FSMO ها را از سرور سوخته ی خود دوباره تعریف کنید . برای انجام این عملیات دستورات زیر را باید در Command Line به ترتیب اجرا کرد : ( دقت داشته باشید که این فرآیند ،فرآیند حساسی است و در صورتی که به درستی دنبال نشود مشکلتان دو چندان خواهد شد ! )

نکته: دقت داشته باشید که در فرآیند Seize کردن ،به جای رول PDC Emulator باید نوشته شود PDC و در ویندوز سرور 2008 و 2008 R2 به جای Domain Naming Master باید Naming Master نوشته شود . جدول زیر راهنمای خوبی میباشد:
و حال فرآیند Seize کردن به صورت زیر میباشد، در command prompt بعد از تایپ cmd ، فرمانهای زیر را به ترتیب اجرا کنید:

1-    NTDSUTIL
2-    Roles
3-    Connections
4-    Connect to server” servername”
5-    Quit
6-    Seize PDC
7-    Seize RID master
8-    Seize infrastructure master
9-    Seize schema master
10-    Seize naming master
11-    Quit
12-    Quit

و بدین ترتیب کلیه رولها از سرور سوخته به سروری دیگر منتقل میشود .فراموش نکنید که یک ادمین موفق همیشه احتمال اتفاقات پیش بینی نشده را میدهد از اینرو همواره خود را آماده حل هر مشکلی در شبکه می دارد،به همین دلیل هیچگاه Back up گرفتن از سرورو اکتیودایرکتوری در بازه های زمانی مناسب را فراموش نمیکند .

راه اندازی فایل سرور

 گام هفتم - سهمیه بندی دیسک های مربوط به فایل سرور (Disk Quota)

ما در مقالات قبلی راه اندازی فایل سرور به معرفی فایل سرور و راه اندازی نقش DFS برای آن پرداختیم. اگر اولین مقاله ی این مجموعه را مطالعه کرده باشید، ما در آن جا به برخی از مشکلاتی که در یک فایل سرور ممکن است به وجود بیاید، اشاره کردیم. یکی از این معضلات این است که اگر شما برای کاربران شبکه در دسترسی به حجم های کامپیوتر فابل سرورتان، محدویت و سهمیه بندی قرار نداده باشید، آنگاه کابران می توانند به هر میزان که می خواهند از فضای حجم فایل سرور استفاده کرده و هر چقدر که می خواهند در آنجا، فایل ها و اطلاعات خود را به اشتراک می گذارند. همین موضوع به ظاهر ساده، خود می تواند منشا مشکلات بسیاری در مدیریت فایل سروتان بشود. فرض کنید که کابران عادی شبکه در یک شرکت، این قابلیت را دارند که بدون هیچ محدودیتی بر روی فایل سرور ، فایل به اشتراک بگذارند و کامپیوتر فایل سرور هم فضای بسیار زیادی برای ذخیره سازی فایل های کاربران ندارد. حالا ممکن در این شرکت چند کاربر باشند که دارای مقادیر بسیار زیادی از فایل های پر حجم ( مثلا فیلم ) باشند و تصمیم بگیرند که از این قابلیت بالقوه ی خود استفاده کرده و این منابع بسیار مهم اطلاعات !!! را از روی خیرخواهی برای بقیه ی همکاران خود به اشتراک بگذارند. همین اقدام بسیار ساده، می تواند کلیه سیاست های مدیریتی در یک شبکه را زیر سوال ببرد. زیرا اولا پس از چند روز همین چند کاربر خیرخواه، می توانند کلیه ی حجم فایل سرور را به فایل های خود اختصاص دهند و برای بقیه کاربران دیگر فضایی باقی نگذارند و مدیر شبکه را با اعتراض دیگر کابران مواجه سازند . و دوما کارمندان وظیفه شناس شرکت نیز ممکن است تصمیم بگیرند از این نعمت بادآورده برای دستیابی به انبوهی از فایل هایی ویدیویی، بیشترین استفاده را کرده و با حداکثر توان به کپی برداری از آن ها اقدام نمایند. همین اقدام کاربران، می تواند ترافیک شبکه را آن چنان بالا ببرد که عملا کار شبکه مختل شود. پس شما به عنوان یک مدیر شبکه باید متوجه این موضوع باشید که اصولا رو دادن به برخی از کاربران شبکه، فایده ای جز به دردسر انداختن خود ندارد. اما شما در این مورد نگران نباشید، چون طراحان سیستم عامل های ویندوزی، متوجه این موضوع بوده اند و برای مدیریت و سهمیه بندی دیسک سخت، امکان مدیریتی بسیار ساده ای را در اختیار مدیر کامپیوتر قرار داده اند که Disk quota نام دارد و مهمترین کاربرد آن، استفاده از این قابلیت در سهمیه بندی حجم های فایل سرور می باشد. پس ما در این مقاله به بررسی سهمیه بندی دیسک می پردازیم و پیکربندی آن را مثل گذشته با انجام یک سناریو عملی انجام می دهیم.

سهمیه بندی دیسک روشی است برای مدیریت میزان فضای دیسکی که کاربران می توانند پر کنند. میزان فضای دیسک را برای کاربران شبکه می توان محدود کرد و و به آن ها میتوان فقط اجازه داد که از مقدار مشخصی از فضای حجم فایل سرور برای قرار دادن فایل های خود درون آن استفاده کنند. این قابلیت البته مزایا و معایب خود را دارا می باشد. از یک طرف یک ابزار فوق العاده برای جلوگیری از استفاده خیلی زیاد از دیسک می باشد.، اما از سوی دیگر شما باید مدام شکایت های کاربران شبکه در مورد کم بودن فضا و تقاضا برای فضای بیش تر را تحمل نمایید. ( پیشنهاد من در این مورد اینست که فقط در جواب بگویید، دلم می خواهد و بحث را خاتمه دهید – البته نه در جواب مدیر شرکت یا افراد آقا بالا سر خود، چون با این نوع جواب خود را رسما بیچاره کرده و خود را در معرض اخراج از شرکت قرار خواهید داد – از آن جایی که در هر سازمان، همیشه یک آقا بالا سر وجود دارد که هر چه کفت باید انجام شود و هر چه خواست باید بکند، ماکروسافت این موضوع را در نظر داشته و به شما این امکان را می دهد که برای افراد ویژه و سرور سازمان ، سهمیه ویژه و حتی بدون محدودیت استفاده قرار دهید. )


دو روش برای سهمیه بندی دیسک وجود دارد که به قرار زیر می باشد:

سهمیه بندی اکید: که کاربران نمی توانند از فضای مجاز تعیین شده، بالاتر روند.

سهمیه بندی آزاد: که کابران را قادر می سازد از سهمیه ی خود بالاتر روند، ولی میزان استفاده آن ها پیگیری می شود تا بتوان به کاربرانی که فضای دیسک زیادی را مصرف می کنند، هشدار داد. این روش به این طریق عمل می کند که وقتی سهمیه بندی را در دیسک فعال می کنید، می توانید به آسانی گزارش های سریعی در مورد سهمیه ها به دست آورید. و اگر فضای دیسک فایل سرور مشکل خاصی نداشته باشد ، می توانید با کاربر مربوطه در مورد عبور او از سهمیه اش صحبت کرده و از او بخواهید که بعضی از فایل های خود را از روی فایل سرور بردارد .


نکاتی در مورد سهمیه بندی دیسک :

    سهمیه بندی به حجم ( Volume) ، اعمال می شود و نه به پوشه ها . چه حجم بخشی از یک دیسک باشد که خود دارای چند حجم می باشد و یا حجم بر روی چند دیسک فیزیکی گسترده باشد . ساختار پوشه های درون حجم هیچ نقشی در سهمیه بندی ندارند و کاربر می تواند به هر میزان دلخواه که مجوز آن را داشته باشد در حجم پوشه ایجاد نماید .
    حجم باید با ساختار NTFS فرمت بندی شده باشد .
    به منظور مدیریت سهمیه ها باید کاربر عضوی از گروه Administrators ، باشد .



در اینجا ما می خواهیم شیوه سهمیه بندی دیسک و امکاناتی که برگه quota برای این منظور در اختیار ما قرار می دهد را بررسی نماییم و توضیحات را همراه با یک مثال عملی بیان کنیم . همانگونه که در مقالات قبلی در مورد طراحی یک فایل سرور گفتیم ، ما در فایل سرور های موجود در شبکه مان ، پوشه ای به نام Public داریم که در کامپیوتر server2 قرار دارد . این پوشه مربوط به تمامی کاربران موجود در شبکه ، شامل کارمندان ، حسابداران و helpedesk های سازمان می باشد که برای هر کدام سطحی از دسترسی بنا بر نیاز قرار داده شده است و کلیه کاربران می توانند با استفاده از آن اطلاعات خود را در شبکه به اشتراک بگذارند .

حال ما می خواهیم کاری کنیم که کاربران عادی شبکه ( شامل کاربران گروه کارمندان و حسابداران ) فقط بتوانند 20 مگابایت از فضای دیسک را اشغال کنند ( احتمالا مدیر شبکه اهل .... است که اینهمه دستودلبازی می کند ! ) و به کاربران helpedesk هم 200 مگابایت اختصاص دهیم و کاربر مدیر سازمان ( همان آقا بالاسر معروف و سرور شاغلین محترم ) هم بتواند بدون هیچ محدودیتی از فضای دیسک استفاده کند . مراحل انجام تنظیمات به شرح زیر می باشد :


    همانگونه که قبلا گفتیم ، ما سهمیه بندی دیسک را بر روی Volume ها ( همان به اصطلاح درایو ها ) انجام می دهیم نه بر روی پوشه ها . پس بر روی Volume ی که پوشه Public در آنجا قرار دارد کلیک راست کرده و سپس بر روی گزینه properties کلیک کرده و آنگاه برگه Quota را انتخاب می کنیم . ابتدا همه تنظیمات خاکستری و غیر فعال است . برای اینکه بتوانیم تنظیمات را اعمال کنیم باید ابتدا گزینه Enable quota management را علامت بزنید .
    از آنجایی که می خواهیم به کاربران عادی شبکه ( کارمندان و حسابداران ) به صورت پیش فرض 20 مگابایت فضا اختصاص دهیم ، همانند شکل زیر در کادر مشخص شده ابتدا گزینه Limit disk space to را علامت زده و سپس در کادر روبروی آن مقدار فضای مورد نظر ( 20 مگابایت ) را وارد می کنیم . در زیر این کادر ، گزینه Set warning level to قرار دارد که میتوانیم برای کاربران یک سطح هشدار قرار دهیم که اگر به آن مقدار رسیدند ، سیستم به آنها یک هشدار بدهد . ( سطح هشدار را کمتر از میزان فضای اختصاص داده شده مثلا 15 مگابایت قرار می دهیم ) این پیکربندی به صورت پیش فرض به همه کاربران شبکه اعمال می شود .
    در پایین برگه دو قسمت برای لاگ برداری از وضعیت سهمیه بندی برای کلیه کاربران شبکه وجود دارد که یکی مربوط به زمانی است که کاربر از سهمیه تعیین شده برای خود تجاوز می کند و دیگری مربوط به زمانی است که کاربر از سطح هشدار عبور می کند . می توانیم هر دو گزینه را برای لاگ برداری علامت بزنیم و آن ها را از طریق Event Viewer مشاهده نمایید . ولی توجه کنید که این نوع از لاگ برداری چندان مفید نیست و برای تنظیم آنچنان ضروری نمی باشد .
    در پایین برگه Quota دکمه Quota Entries قرار دارد که وضعیت کلیه سهمیه های اختصاص داده شده به کاربران را به ما نشان می دهد . همچنین شما می توانید با استفاده از آن برای کاربران خاص ، سهمیه ویژه اختصاص دهید . برای انجام این کار ابتدا بر روی این دکمه کلیک کرده تا برای شما صفحه Quota Entries for… باز شود. سپس بر روی گزینه Quotaکلیک کرده ودر منو باز شده گزینه New Quota Entry… را انتخاب می کنیم . این گزینه این امکان را به ما می دهد که به یک کاربر خاص یا مجموعه ای از کاربران یک سهمیه ویژه اختصاص دهیم.
    بعد انتخاب گزینه New Quota Entry… ، برای شما صفحه Select Users باز می شود که شما باید در آنجا نام کاربران مورد نظر خود را برای اختصاص سهمیه ویژه وارد نمایید .همانطور که از ابتدا گفتیم ، ما در این سناریو می خواهیم به هر کدام از کاربران helpdesk ، 200 مگابایت از فضای دیسک را اختصاص دهیم . پس در صفحه Select Users نام کاربران helpdesk را وارد کرده و دکمه OK را میزنیم تا برای ما صفحه Add New Quota Entry باز شود . سپس همانند شکل زیر مقادیر مورد را وارد می کنیم .
    حالا ما می خواهیم به کاربر مدیر شرکت این امکان را بدهیم که بدون هیچ محدودیتی از فضای دیسک فایل سرور استفاده کند . همانند مرحله قبل گزینه New Quota Entry… را میزنیم و سپس مانند تصویر زیر نام کاربر مدیر شرکت را وارد کرده و در صفحه Add New Quota Entry گزینه Do not limit disk usage را علامت می زنیم .

    بعد از اتمام مراحل بالا در صفحه Quota Entries for… وضعیت سهمیه کلیه کاربران و میزان فضای اختصاص داده شده به آنها ، قابل مشاهده می باشد . ( فلش سبز رو به بالا درون دایره سفید رنگ نشان می دهد که سهمیه کاربر زیر سطح هشدار قرار دارد )
    همانگونه که در ابتدای مقاله گفتیم ، برای سهمیه بندی دیسک دو روش وجود دارد : یکی سهمیه بندی اکید و دیگری سهمیه بندی آزاد .

چنانچه در تصویر زیر مشخص است در برگه Quota گزینه ای به نام Deny disk space to users exceeding quota limit وجود دارد که به کاربر اجازه نمی دهد از سهمیه مشخص شده برای خودش فراتر رود و جلوی استفاده از دیسک فراتر از سهمیه مشخص شده را می گیرد . با علامت زدن این گزینه ما روش سهمیه بندی اکید را تنظیم می کنیم . و چنانچه در تصویر سمت راست زیر مشخص است ، کاربر User1 که یک کارمند عادی در شرکت می باشد ، بیشتر از 15 مگابایت از سهمیه خود را مصرف کرده و سیستم برای او یک هشدار از نوع warning level ثبت کرده است . ( علامت تعجب در مثلث زرد رنگ نشان دهنده اینست که کاربر بالای سطح هشدار و زیر حد سهمیه قرار دارد ) حالا مثلا اگر همین کاربر User1 بخواهد یک فایل 20 مگابایتی دیگر را از طریق شبکه در پوشه مخصوص به خود در فایل سرور قرار دهد ، از آنجایی که سهمیه بندی ما از نوع اکید می باشد ، سیستم به صورت خودکار جلوی اینکار را می گیرد و به کاربر یک پیام خطا می دهد .
    اما چنانچه گزینه Deny disk space to users exceeding quota limit علامت نخورد ، روش سهمیه بندی ما به شکل آزاد می باشد و کاربر می تواند هر چقدر خواست فایل در پوشه مخصوص خود در فایل سرور قرار دهد ، ولی میزان استفاده او به شکل یک گزارش در سیستم ثبت می شود . مثلا در مثال قبلی با تنظیم سهمیه بندی به شکل آزاد ، کاربر User1 می تواند بالای 20 مگابایت در پوشه مخصوص به خود در فایل سرور قرار دهد ولی سیستم برای او یک اخطار از نوع تجاوز کردن از حد سهمیه ثبت می کند . ( علامت تعجب در دایره قرمز رنگ نشان دهنده عبور کاربر از حد سهمیه خود می باشد ) و شما به عنوان مدیر شبکه می توانید با مشاهده این اخطار با کاربر مربوطه تماس گرفته و از او بخواهید که برخی از فایل های خود را از فایل سرور بردارد اما چنانچه کاربر به درخواست شما اهمیتی نداد ، می توانید خودتان به روش زیر اقدام به این کار کنید تا کاربران متوجه باشند که باید همیشه به درخواست های مدیر شبکه توجه کنند.... ( یادتان باشد ادمین در شبکه همیشه ادمین است و هر کاری می تواند بکند . )
    برای انجام اینکار همانند شکل زیر با کلیک راست کردن بر روی اخطار مربوطه و انتخاب گزینه Delete ، برای شما صفحه Disk Quota باز می شود که کلیه فایل ها مربوط به کاربر در آنجا نمایش داده می شود . شما می توانید برخی از این فایل ها را انتخاب و با زدن دکمه Delete آنها را حذف نمایید ، و یا با استفاده از دکمه Browse به جای دیگری انتقال دهید .

در پایان این مقاله یادآوری این نکته ضروری است که ، اصولا سهمیه بندی دیسک را باید بر اساس نیاز و گستردگی سازمان اعمال کرد و شیوه طراحی سهمیه بندی و میزان فضای اختصاص داده شده به کاربران بر اساس نوع وظیفه شغلی آنها و دیگر ملزومات خاص ، منظور می گردد.